Skipulags- og byggingarnefnd I

1.

200801042 - Aðalskipulag Norðurþings

Tillaga að Aðalskipulagi Norðurþings 2010-2030 var auglýst skv. skipulags- og byggingarlögum frá 20. maí til 18. júní 2010 og rann frestur til athugasemda út þann 1. júlí sl.  Þrettán athugasemdabréf bárust á kynningartíma, eitt áður en kynningartími hófst og eitt eftir hann og er þeim öllum svarað að neðan. Vísað er til frumbréfa varðandi nákvæmt orðalag athugasemda.  Auk þess liggur fyrir umsögn Skipulagsstofnunar í samræmi við 7. gr. laga um umhverfismat áætlana nr. 105/2006 og er henni einnig svarað.

Hér að neðan er gerð grein fyrir þeim athugasemdum sem bárust og tillögur skipulags- og byggingarnefndar til sveitarstjórnar um viðbrögð við þeim:

1.  Þeistareykir ehf ódags. bréf og tölvupóstur dags. 29. júní 2010:

1.1.  Þess er óskað að efnistökusvæði merkt RHN-6 í Sæluhúsamúla í greinargerð frummatskýrslna verði skilgreint sem efnistökusvæði í aðalskipulagi Norðurþings.  Flatarmál fyrirhugaðs efnistökusvæðis er 12.000 m² og áætlað að þar megi taka allt að 60.000 m³ af efni.

Viðbrögð:  Gert verður ráð fyrir efnistökusvæðinu í aðalskipulaginu, enda er það innan þeirra marka sem fjallað er um í frummatsskýrslu um  háspennulínur frá Kröflu og Þeistareykjum að Bakka, sem kynnt hefur verið skv. lögum um mat á umhverfisáhrifum nr. 106/2000 og er nú til umfjöllunar hjá Skipulagsstofnun (sjá bls. 26 og 129-130 í frummatskýrslu og bls. 50 í viðauka 2 með frummatsskýrslu).  Í kafla 23.14 um efnistökusvæði í dreifbýli verði bætti við upplýsingum um svæðið sem E37.

1.2.   Heitið Kaldbakur sem notað er á efnistökusvæði ofan Grásteinsheiðar (E33, RHN-1) er ekki viðeigandi.  Óskað er eftir að efnistaka verði þar heimiluð upp á allt að 40.000 m³ á allt að 20.000 m² svæði.

Viðbrögð:  Í auglýstri aðalskipulagstillögu er gert ráð fyrir að heimilt sé að taka allt að 20.000 m³ á allt að 10.000 m² svæði, sbr. kafla 23.14.  Í frummatsskýrslu um háspennulínur frá Þeistareykjum og Kröflu er áætlað magn úr námunni 20.000 m³ og 2 ha. Fallist er á að hækka mörk aðalskipulagsins í 40.000 m³ og 20.000 m² enda er magnið innan þeirra marka sem lög um mat á umhverfisáhrifum nr. 106/2000 miða við varðandi tilkynningarkyldar framkvæmdir. Að öðru leyti er vísað í frummatsskýrslu um Þeistareykjavirkjun og háspennulínur frá Þeistareykjum og Kröflu að Bakka, sem kynnt hefur verið skv. lögum um mat á umhverfisáhrifum nr. 106/2000 og er nú til umfjöllunar hjá Skipulagsstofnun (sjá bls. 26 og 129-130 í frummatsskýrslu og bls. 47 í viðauka 2).  Náman er innan vatnsverndarsvæðis en á bls. 103 í frummatsskýrslu kemur fram að með því að viðhafa viðeigandi eftirlit með tilliti til vatnsverndar við framkvæmdir er hægt að komast hjá neikvæðum áhrifum á vatnsverndarsvæðið. Heiti svæðisins verður breytt í Grásteinsheiði.

1.3.  Efnistökusvæði sem ranglega er sagt við Árnahvamm er skammt suður af Höskuldsvatni (E36, RHN-5).  Þar er óskað eftir að fá að nýta allt að 200.000 m³ af efni á 160.000 m² svæði.

Viðbrögð:  Í auglýstri aðalskipulagstillögu er gert ráð fyrir að heimilt sé að taka allt að 20.000 m³ á allt að 80.000 m² svæði, sbr. kafla 23.14. Í frummatsskýrslu um sameiginlegt mat á umhverfisáhrifum álvers á Bakka við Húsavík, Þeistareykjavirkjunar,

Kröfluvirkjunar II og háspennulína frá Kröflu og Þeistareykjum að Bakka, er áætlað magn úr námunni 200.000 m³ og 10 ha.  Fallist er á að hækka mörk aðalskipulagsins í 200.000 m³ og 160.000 m².  Náman er innan vatnsverndarsvæðis en á bls. 103 í frummatsskýrslu um háspennulínur frá Kröflu og Þeistareykjum að Bakka, kemur fram að með því að viðhafa viðeigandi eftirlit með tilliti til vatnsverndar við framkvæmdir er hægt að komast hjá neikvæðum áhrifum á vatnsverndarsvæðið. Heiti svæðisins verður breytt í Reykjaheiði, sbr. heiti í frummatsskýrslum.

2.  Athugasemdir frá Arnhildi Pálmadóttur og Helenu Eydísi Ingólfsdóttur, bréf dags. 30.6.2010:

2.1:  Gerð er athugasemd við að aðalskipulagstillagan miði við álversuppbyggingu á Bakka þar sem óvíst er um uppbyggingu stóriðju og þar með þýðingu og áhrif aðalskipulagsins.  Einnig er bent á að í greinargerð skipulagstillögunnar sé lagt upp með aðra þætti sem síðan virðist ekki hafa þýðingu í þéttbýlisuppdrætti fyrir Húsavík.  Vísað er í texta greinargerðar þar sem segir: „Við útfærslu skipulags og mótun umhverfis verði haldið í tengsl við búsetu við sjóinn og sveitirnar, s.s. með varðveislu bygginga og annarra mannvirkja sem bera vitni um sambúð manns og náttúru."

Viðbrögð:  Sveitarstjórn Norðurþings í samstarfi við ríkið og aðra aðila hefur um nokkurra ára skeið unnið að því markmiði að stóriðja verði starfrækt á Bakka við Húsavík. Stefna þar um var fest í Aðalskipulagi Húsavíkurbæjar 2005-2025 á sínum tíma og síðan nánar útfærð með aðalskipulagsbreytingu sem var staðfest 31. mars 2010. Ennþá er unnið að þessu markmiði og er eðlilegt að nýtt aðalskipulag taki mið af því. Engu að síður er skipulagsáherslum fyrir Húsavík hagað þannig að bærinn geti þróast áfram með eða án stóriðju, sbr. umfjöllun um þrjár mismunandi atburðarásir í kafla 24.1.1.  Ef ekki kemur til uppbyggingar stóriðju mun hraði og áfangaskipting uppbyggingar íbúðarsvæða, atvinnusvæða og umferðarmannvirkja verða önnur en ef af henni verður og vænta má meiri áherslu á viðhald og endurbætur þess sem fyrir er.  Aðalskipulagstillagan leggur línur fyrir slíkar endurbætur og mun þannig nýtast hvort heldur til uppbyggingar stóriðju kemur eða ekki. Þannig mun bærinn geta þróast hægt eða hratt, á grundvelli aðalskipulagsins, allt eftir því hver atburðarásin verður.

Ofangreind stefna aðalskipulagstillögunnar um að viðhalda tengslum við sjó og sveitir á vel við þrátt fyrir stefnu um uppbyggingu álvers. Henni verður framfylgt við gerð  deiliskipulags einstakra svæða og við veitingu framkvæmda- og byggingaleyfa fyrir einstakar framkvæmdir.

Hilmar Dúi fulltrúi V-listans í Skipulags- og byggingarnefnd vill benda á að aðalskipulagsvinnan undanfarin rúm tvö ár hefur einkennst af áætlunum núverandi og fyrrverandi meirihluta sveitarstjórnar Norðurþings um að setja á laggirnar álver á Bakka. Lítið hefur skipulagið unnist í kringum þann möguleika að það rísi ekki álver á Bakka.

Hilmar Dúi vill taka undir þessa athugasemd hjá Helenu og Arnhildi.

2.2.  Gerð er athugasemd við stærð iðnaðarlóðar á Bakka vegna nálægðar við íbúðarbyggð á Húsavík. Ennfremur er talið að skipulagstillagan taki ekki nægjanlegt tillit til þess sem fram kemur um náttúrufarseinkenni fyrirhugaðs iðnaðarsvæðis í umhverfisskýrslu.

Viðbrögð:  Stærð iðnaðarsvæðisins miðast við fyrirhugaða stærð álvers, áætlað þynningarsvæði og að skapa svigrúm fyrir iðnaðar- og atvinnustarfsemi sem hefur hag af grennd við álver. Húsavíkurhöfði liggur á milli bæjarins og iðnaðarsvæðisins og skýlir honum að einhverju leyti. Einnig er bent á að í kafla 24.3.10 í aðalskipulagstillögu er sett fram ákvæði um að í deiliskipulagi iðnaðarsvæðisins verði gerðar strangar kröfur um vandað útlit mannvirkja, frágang umhverfis og umgengni á svæðinu.

Nánar er fjallað um umhverfisáhrif álvers og mótvægisaðgerðir vegna þeirra í mati á umhverfisáhrifum framkvæmdanna skv. lögum nr. 106/2000.

Hilmar Dúi fulltrúi V-listans í Skipulags- og byggingarnefnd hefur oft nefnt það á fundum um að hann efist stórlega um endanlega stærð títtnefnds þynningarsvæðis álvers á Bakka. T.d. þá endar þynningarsvæðið að norðan akkúrat á sveitarfélagsmörkum Norðurþings og Tjörnesshrepps. Einnig hefur iðnaðarsvæðið og þar með þynningarsvæðið nálgast Húsavík eftir því sem að líður á ferlið.

Hilmar Dúi vill taka undir þessa athugasemd hjá Helenu og Arnhildi. 

2.3.  Gerð er athugasemd við að gert er ráð fyrir tengibraut um hafnarsvæðið þar sem saman muni blandast umferð flutningabíla, rútubifreiða og mikils fjölda gangandi vegfarenda. Ekki er talin þörf á veginum ef ekki verður af álversframkvæmdum.

Viðbrögð:  Tengibrautin er í samræmi við gildandi aðalskipulag. Við gerð gildandi aðalskipulags Húsavíkurbæjar var því velt upp hvort raunhæft væri að byggja upp ofanbyggðaveg í hlíðum Húsavíkurfjalls til að létta á umferð um þéttbýlið, en niðurstaðan var sú að það væri ekki raunhæft kostnaðarlega og útlitslega.  Ef af uppbyggingu álvers verður og það hefur hafið starfsemi, mun umferð vegna þess fyrst og fremst verða milli Snásugarðs og álvers en ekki innan annarra hluta hafnarsvæðis. Engu að síður er tengibrautin talin nauðsynleg til að létta á umferð um miðbæinn og auðvelda aðgengi að hafnarsvæðinu og innan þess.

Á Hafnarstétt (svæði V1/H4 í kafla 24.3.6), þar sem saman þarf að fara umferð stórra bíla vegna hafnarstarfsemi og umferð gangandi vegfarenda, þarf í deiliskipulagi og með umhverfisfrágangi, umferðarmerkingum og hraðatakmörkunum að tryggja umferðaröryggi, en á þessu svæði er talið mikilvægt að saman geti farið hefðbundin hafnarstarfsemi og ferðaþjónusta og fjallar aðalskipulagið sérstaklega um það ásamt með miðbænum, sbr. umfjöllun um miðbæ Húsavíkur í 25. kafla aðalskipulagstillögunnar. 

2.4.  Mótmælt er að Suðurfjara á Húsavík verði skipulögð sem svæði fyrir léttan iðnað þar sem svæðið sé eini aðgangur íbúa að sandfjöru, það sé í göngufæri frá menntastofnunum og nýtist því bæði til leiks og náms og sé vinsælt útivistarsvæði.  Jafnframt muni þök, loftræstistokkar og vörugeymslur blasa við frá Mararbraut og útsýni yfir fjöruna og flóann þannig skaðast.

Viðbrögð:  Skipulags- og byggingarnefnd telur þörf á að halda þeim möguleika opnum að byggð verði snyrtileg athafnastarfsemi á uppfyllingu sunnan Suðurgarðs eins og gert hefur verið ráð fyrir í aðalskipulagi um áratugaskeið.  Mikilvægt er að sú starfsemi sé snyrtileg, miðbæjarsækin eða hafnsækin eins og skilgreint er í skipulagsákvæðum greinargerðar.  Takmarkaðir möguleikar eru annarstaðar til uppbyggingar rýmisfrekrar starfsemi við miðbæ.  Mögulegt er að setja ströng skipulagsákvæði í deiliskipulag til að tryggja útlitsleg gæði mannvirkja og lóða.

2.5.  Ekki er talið rétt að endurvekja Keldugang á Húsavík, sem lá norðan við Stóragarð,  þar sem forsendan um tengingu við upplýsingamiðstöð ferðamanna sé ekki lengur fyrir hendi þar sem miðstöðin hafi þegar verið færð á annan stað og slík starfsemi sé færanleg. Opnun stígsins kunni einnig að grafa undan starfsemi við Stóragarð auk þess sem hann liggi að bakhliðum húsa.

Viðbrögð:  Skipulags- og byggingarnefnd telur æskilegt að halda þeim möguleika opnum að endurgera Keldugang til að bæta tengingu og sýnileika safnahúsa Menningarmiðstöðvar Þingeyinga við miðbæ, auk þess sem gert er ráð fyrir uppbyggingu verslunarhúsnæðis í stað núverandi skemmu sem kalla mun á aukna umferð um svæðið. Opnun Keldugangs hangir þannig ekki endilega saman við staðsetningu upplýsingamiðstöðvar ferðamanna og verður texta greinargerðar breytt m.t.t. þess.

2.6. Talið er að bygging fyrir matvöruverslun á bak við Garðarsbraut 7 á Húsavík sé of stór, fari illa með svæðið, skapi jafnvel vindstrengi og sé í andstöðu við stemningu miðbæjarins.  Vænlegra sé að gera ráð fyrir minni byggingum í anda þeirra sem þarna stóðu áður, með þjónustu á neðri hæð og íbúðum á efri hæð, sem skapa muni meira líf á svæðinu.

Viðbrögð:  Skipulags- og byggingarnefnd telur þörf á auknu verslunarrými í miðbæ Húsavíkur.  Lóðarhafi að Garðarsbraut 5 hefur óskað eftir rými til byggingar stórrar matvöruverslunar eða stækkunar núverandi verslunar innan lóðarinnar og er þeim möguleika haldið opnum í aðalskipulagstillögunni.  Áherslur aðalskipulagsins verða útfærðar nánar við deiliskipulagsgerð og þá m.t.t. veðurfars, staðsetningar húsa, húsagerða og húsastærða. 

3.  Landvernd, bréf dag. 1.7.2010.

3.1.  Landvernd telur að bygging álvers á Bakka samrýmist ekki meginmarkmiðum aðalskipulagsins um sjálfbæra þróun, þar sem álverið muni hafa veruleg neikvæð áhrif á náttúru og umhverfi á Norðausturlandi bæði með virkjunum og línulögnum. Ljóst sé að orka á svæðinu myndi öll fara til væntanlegs álvers og að líklega þurfi meira til. Verulegar efasemdir séu um skynsemi þess að nýta alla háhitaorku sem hugsanlega verður hægt að afla á Norðurlandi með þessum hætti. Einnig sé spurning um ruðningsáhrif framkvæmdanna á aðra atvinnustarfsemi á svæðinu.

Viðbrögð:  Meirihluti skipulags- og byggingarnefndar telur ekki að áætlun um uppbyggingu álvers á Bakka sé í mótsögn við meginmakmið aðalskipulagsins um sjálfbæra þróun.  Meirihluti nefndarinnar telur heldur ekki að uppbygging álversins og tengdar framkvæmdir komi til með að hafa veruleg neikvæð áhrif á náttúru og umhverfi á Norðausturlandi þegar á heildina er litið.  Umhverfisáhrif verða staðbundin við takmörkuð svæði.  Jákvæð áhrif á samfélag og efnahag munu ýta undir sjálfbæra þróun á svæðinu.

Hilmar Dúi fulltúi V-listans í skipulags- og byggingarnefnd tekur undir þessa athugasemd Landverndar.

3.2.  Landvernd gerir athugasemdir við að í aðalskipulagstillögunni sé gert ráð fyrir háhitavirkjunum á Þeistareykjum, í Kröflu, Námafjalli og Fremri Námum og línulögnum þeim tengdum, vegna náttúruverndarsjónarmiða.  Sett er fram spurning um hvort tímabært sé að gera ráð fyrir framkvæmdunum í aðalskipulagi þar sem verið sé að fjalla um svæðin í 2. áfanga Rammaáætlunar.

Viðbrögð:  Öll umrædd svæði eru utan Norðurþings.  Í staðfestu svæðisskipulagi háhitasvæða í Þingeyjarsýslum er gert ráð fyrir virkjunum á svæðunum að undanskildum Fremri Námum og tekur stefna aðalskipulagstillögunnar um álver mið af því.

3.3.  Landvernd bendir á mikilvægi þess að skaða ekki jákvæða ímynd svæðisins sem vinsæls viðkomustaðar ferðamanna.  Á grundvelli þeirra náttúruverðmæta og verndarsvæða sem eru á norðausturlandi er talið að framtíðarsýn aðalskipulagsins eigi að endurspegla þá framtíðarsýn að norðausturhluti Íslands sé í fararbroddi um verndun náttúrunnar.

Viðbrögð:  Skipulags- og byggingarnefnd tekur undir mikilvægi þess að spilla ekki jákvæðri ímynd svæðisins sem vinsæls viðkomustaðar ferðamanna.  Meirihluti nefndarinnar telur ekki að uppbygging stóriðju á Bakka muni gera það.  Það staðfestist í umfjöllun frummatsskýrslu um álver á Bakka þar sem segir m.a. „Megináhrif álvers á ferðaþjónustu mun felast í sjónrænum áhrifum mannvirkja bæði frá landi og frá sjó.  Ferðaþjónustuaðilar voru frekar jákvæðir gagnvart álveri í könnun sem fram fór.  Tveir þriðju þeirra telja að álverið hafi jákvæð áhrif á ferðaþjónustu á svæðinu eða engin áhrif og tæplega þriðjungur telur að álverið muni hafa neikvæð áhrif á ferðamennsku.  Könnun meðal ferðamanna leiddi ekki í ljós neina afgerandi niðurstöðu um hugsanleg neikvæð eða jákvæð áhrif á ferðamenn né bendir hún til að bygging álvers muni leiða til fækkunar ferðamanna í hvalaskoðun.  Í ljósi þess er talið að áhrif álversins á ferðamennsku verði óveruleg."  Nauðsynlegt er að treysta byggð á svæðinu með uppbyggingu atvinnustarfsemi og nýtingu orkuauðlinda svæðisins.

Hilmar Dúi fulltúi V-listans í Skipulags- og byggingarnefnd telur að uppbygging álvers á Bakka muni skaða ímynd svæðisins.

4.  Helgi Hafliðason arkitekt, bréf dags. 30.6.2010.

4.1.  Helgi telur rökrétt að dreifa umferð miðbæjar um Héðinsbraut/Garðarsbraut og Ketilsbraut til að gefa Garðarsbraut meira vægi fyrir gangandi umferð.  Því væri rökrétt stefna að tengja Ketilsbraut við Mararbraut sunnan „Bjarnahúss". Ekki sé þörf á því að svo stöddu en halda ætti möguleikanum opnum.

Viðbrögð:  Farið var ofan í saumana á umræddri hugmynd við gerð gildandi aðalskipulags og einnig þeirrar tillögu sem nú er til umræðu.  Niðurstaðan er í báðum tilvikum sú að lausnin sé ekki raunhæf skipulagslega og kostnaðarlega.  

4.2.  Helgi bendir á mikilvægi gömlu Kaupfélagshúsanna í miðbænum og mikilvægi þess að skapa í þeim aðlaðandi starfsemi þar sem fólk kæmi saman til að sinna margvíslegum erindum. Hann telur að sleppa mætti tengingu Ketilsbrautar við Garðarsbraut um Vallholtsveg.  Það hljóti að vera mikilvægt að þetta verðmæta miðbæjarsvæði verði nýtt til bygginga í stað þess að bera af honum eingöngu kostnað.

Viðbrögð:  Tekið er undir þessa ábendingu varðandi gömlu Kaupfélagshúsin og minnt á að fullt tillit er tekið til þeirra í umfjöllun skipulagstillögunnar.  Aðkoma Vallholtsvegar að Garðarsbraut tryggir tengingu verslana við Vallholtsveg við aðalgötu bæjarins auk þess sem hún heldur opinni sjónlínu milli hafnar og fjallshlíðar.  Ennfremur er gert ráð fyrir byggingu aukins verslunarrýmis við Vallholtsveg. Að öðru leyti er vísað til svars við 14. lið að neðan.

5.  Indriði Úlfsson, Héðinshöfða I.

5.1.  Því er mótmælt að gert sé ráð fyrir uppbyggingu stóriðju á Bakka, vegna mengunar bæði á framkvæmdatíma og þegar álver hefur hafið starfsemi. Búast megi við að ókleift verði að búa áfram á verulegum hluta jarðarinnar.  Áskilinn er réttur til að krefja ríkið, sveitarfélagið Norðurþing og eiganda álversins um fullar bætur fyrir fjárhagslegt tjón og miska.

Því er harðlega mótmælt að gert sé ráð fyrir iðnaðarsvæði með tilheyrandi sjónmengun, loftmengun, rykmengun, umhverfismengun og verðfalli eigna í nokkur hundruð metra fjarlægð frá íbúðarhúsum að Héðinshöfða án samráðs við eigendur húsanna (kafla.24.3).   Verulegri stækkun iðnaðarsvæðisins [frá Aðalskipulagi Húsavíkurbæjar 2005-2025] er mótmælt þar sem stækkuninni fylgi sjónmengun, loftmengun, rykmengun, umhverfismengun og verðfall eigna á Héðinshöfða (k.24).

Viðbrögð:  Í gildandi aðalskipulagi Húsavíkurbæjar er gert ráð fyrir álveri/stóriðju á Bakka og hefur svo verið frá árinu 2006.  Í samantekt frummatsskýrslu um áhrif álvers á Bakka segir á bls. i: „Styrkur efna í lofti vegna útblásturs frá álveri á Bakka uppfyllir allar kröfur sem settar eru skv. íslenskum reglugerðum, hvort sem notuð eru  þurrhreinsun eingöngu eða með vothreinsun að auki".  Nánari umfjöllun um útblástur, frárennsli og losun úrgangs er í 5. kafla skýrslunnar.  Skv. þessari umfjöllun er ekki gert ráð fyrir verulegri mengun á Héðinshöfðajörðunum og því ekki tilefni til að ætla að ókleyft verði að búa á Héðinshöfða við eða eftir uppbyggingu stóriðju. Hætta af eitrunaráhrifum á grasbíta utan þynningarsvæðis eru skv. matinu talin mjög lítil. Að öðru leyti er vísað til svars við lið 5.10 og mats á umhverfisáhrifum framkvæmda skv. lögum nr. 106/2000.

Hilmar Dúi fulltúi V-listans í Skipulags- og byggingarnefnd tekur undir áhyggjur Indriða.

5.2.  Ekki er talið geta staðist að þynningarsvæði (mengunarsvæði) álvers sé alfarið innan Norðurþings (sbr. kafla 7.1 í aðalskipulagstillögunni).  Vísað er til myndar á bls. 20 í kafla 7.1 varðandi staðsetningu verksmiðjunnar.

Viðbrögð:  Myndin er eldri skýringarmynd og segir ekki til um nákvæma staðsetningu álvers. Þynningarsvæðið var afmarkað miðað við þær upplýsingar sem lágu fyrir í vinnu við mat á umhverfisáhrifum álvers þegar gengið var frá aðalskipulagstillögu til auglýsingar. Frummatsskýrsla um álver á Bakka var birt í apríl 2010 og skv. henni þarf að afmarka þynningarsvæði um 100 m lengra til suðurs en í auglýstri tillögu. Alcoa hefur einnig óskað eftir að iðnaðarsvæðið markist að norðan af sveitarfélagamörkum, sbr. gildandi aðalskipulag.

Hilmar Dúi fulltrúi V-listans í Skipulags- og byggingarnefnd ítrekar sínar skoðanir á þynningarsvæði álversins á Bakka. Það er honum óskiljanlegt að þynningarsvæði geti bara hreinlega stoppað á sveitarfélagsmörkum Norðurþings og Tjörnesshrepps. Hilmar Dúi tekur því undir orð bréfritara.

5.3.  Því er harðlega mótmælt að það geti talist lágmörkun á losun gróðurhúsalofttegunda að leyfa uppbyggingu stóriðju innan bæjarlandsins, sbr. stefnu sem kemur fram á bls. 47 í kafla 19.2 í aðalskipulagsgreinargerð.

Viðbrögð:  Markmið um lágmörkun gróðurhúsalofttegunda er almennt stefnumið fyrir landnotkun, skipulag og starfsemi í Norðurþingi en í því felst m.a. að gerðar verða strangar kröfur um mengunarvarnir, þ.m.t. vegna álvers.  Varðandi fyrirhugaða starfsemi álvers hefur Alcoa í frummatsskýrslu lýst yfir að fyrirtækið muni standa fyrir umfangsmiklu vöktunarferli vegna starfseminnar til að meta áhrif á umhverfisþætti og vernda heilsu manna og náttúrulegar auðlindir.

Hilmar Dúi fulltúi V-listans í Skipulags- og byggingarnefnd tekur undir áhyggjur Indriða.

5.4.  Bent er á að Reyðará er að hálfu í eigu eigenda Héðinshöfða og ferskvatnsauðlind árinnar ekki til ráðstöfunar fyrir Norðurþing, en í kafla 20.1 er vatnsuppspretta í Reyðarárbotnum getið sem framtíðarauðlinda.

Viðbrögð:  Umfjöllun í kafla 20.1 er um verndun ferskvatnsauðlinda en ekki ráðstöfun.

5.6.  Efnistökusvæði norðan Húsavíkurbæjar, sbr. kafla 24.3.13, er mótmælt vegna tilheyrandi rykmengunar fyrir Héðinshöfðabæi.

Viðbrögð:  Í kafla 24.3.13 er ekki fjallað um efnistökusvæði norðan Húsavíkur, heldur eingöngu vísað til sorpförgunarsvæðis S1 í Laugardal norðan Húsavíkur.  Nefndin telur því athugasemdina á misskilningi byggða.

5.7.  Því er mótmælt harðlega að gert sé ráð fyrir tvöfaldri háspennulínu við sveitarfélagamörk með tilheyrandi  sjónmengun og rafbylgjumengun fyrir Héðinshöfða auk þess sem eignir á jörðinni munu verðfalla.  Einnig er bent á að helgunarsvæði þurfi að vera 150 m skv. fulltrúum Landsnets en ekki 65-85 m eins og gert sé ráð fyrir skv. greinargerð aðalskipulagstillögunnar, sbr. bls. 27 í kafla 24.3.16 [og kafla 23.22.1].  Gerð er sú krafa að línur verði lagðar í jörð frá álveri austur fyrir Húsavíkurfjall. Réttur er áskilinn til skaðabóta.

Gert er ráð fyrir að raflínulögnum megi hliðra til um allt að 300 m frá þeirri legu sem sýnd er á uppdrætti (sbr. kafla 24.3).  Því er mótmælt og bent á að verði línulögn að Bakka hliðrað til um 300 m  til norður verði hún orðin óásættanlega nærri Héðinshöfðajörðum og sveitarfélagamörkum.

Viðbrögð:  Háspennulínurnar eru í samræmi við svæðisskipulag háhitasvæða í Þingeyjarsýslum. Haft var samráð við Landsnet varðandi texta um háspennulínur og gerir Landsnet ekki athugasemdir við texta um helgunarsvæði í köflum 23.22.1 og 24.3.16 í sínu bréfi dags. 21.6.2010. Í 9. kafla frummatsskýrslu um háspennulínur frá Þeistareykjum og Kröflu að Bakka kemur fram að helgunarsvæði fyrir 220 kV línur er almennt 65-85 m. Þar er einnig fjallað um rafsegulsvið en ekki eru til neinar viðmiðunarreglur um raf- og segulsvið til verndar mönnum hér á landi. Nokkur tilmæli/reglugerðir eru til annarsstaðar, s.s. tilmæli the Council of the Europian Union (EU). Mörk EU eru þau lægstu sem finnast og skv. frummatsskýrslu um álver á Bakka er rafsvið fyrirhugaðra háspennulína langt undir mörkunum.

Í mati á umhverfisáhrifum háspennulína er fjallað um jarðstrengi í samanburði við loftlínur. Þar kemur fram eftirfarandi fram í kafla 4.2 um umhverfisáhrif: „Sýnileiki loftlína er augljóslega mun meiri en jarðstrengja. Hins vegar er umhverfisrask við lagningu jarðstrengja mun meira en við lagningu loftlína. Því er lagning loftlínu afturkræfari framkvæmd en lagning jarðstrengja."

Einnig kemur þar fram að „Viðmið Landsnets vegna jarðstrengslagna er að jarðstrengslausnir eru skoðaðar til jafns við loftlínulausnir vegna 66 kV tenginga. Í tilviki 132 kV tenginga eru jarðstrengslausnir skoðaðar í þéttri byggð og á styttri vegalengdum utan meginflutningskerfisins. Jarðstrengslausnir eru hins vegar ekki taldar tæknilega eða kostnaðarlega fýsilegar þegar kemur að flutningsmiklum strengjum á 220 kV spennu, nema um sé að ræða mjög sérstakar aðstæður og þá einvörðungu á styttri köflum."

5.8.  Því er harðlega mótmælt að samfélagsleg áhrif stóriðju á Bakka geti talist jákvæð, sbr. mat í umhverfisskýrslu, þar sem fyrirhuguð stóriðja muni útiloka búsetu á Héðinshöfða 1 og verðfella jörðina og því sniðgangi tillaga að aðalskipulagi algerlega hagsmuni nágranna.

Viðbrögð:  Eins og kemur fram í umhverfisskýrslu, og einnig í frummatsskýrslu vegna álvers á Bakka, eru áhrif á samfélag talin verða jákvæð vegna fjölgunar starfa, beinna og óbeinna,  og þar með að þau geti leitt til styrkingar byggðar í þéttbýli og dreifbýli. Varðandi búsetu á Héðinshöfða 1 er vísað til svars í lið 5.1.

Hilmar Dúi fulltrúi V-listans í Norðurþingi tekur undir áhyggjur Indriða á samfélagslegum áhrifum ef að til byggingar álvers á Bakka kemur. Hilmar Dúi telur þessar fyrirætlanir um 346 þúsund tonna álver á Bakka komi til með að hafa gríðarlega neikvæð ruðningsáhrif innan sveitarfélagsins Norðurþings.

5.10.  Indriði telur að óheimilt sé að samþykkja aðalskipulagið þar sem ekki liggi fyrir upplýsingar um möguleg óþægindi vegna hávaða, lyktar, birtu eða ryks.  Því sé ekki hægt að segja til um áhrif álversins á lýðheilsu, ekki síst á heilsu íbúa á Héðinshöfðajörðunum.

Viðbrögð:  Umhverfismat á aðalskipulagsstigi er almennt mat á landnotkun og skipulagi fremur en nákvæmt mat á áhrifum einstakra framkvæmda, sbr. lög um umhverfismat áætlana nr. 105/2006, og byggir að miklu leyti á fyrirliggjandi gögnum á hverjum tíma. Nánara mat á einstökum matsskyldum framkvæmdum fer fram skv. lögum um mat á umhverfisáhrifum nr. 106/2000.

Í frummatsskýrslu um álver á Bakka sem nú liggur fyrir en lá ekki fyrir þegar gengið var frá aðalskipulagstillögu til auglýsingar, kemur eftirfarandi fram: „Gert er ráð fyrir að hljóðstig á framkvæmdatíma álvers Alcoa á Bakka verði innan viðmiðunarmarka í reglugerð nr. 724/2008 um hávaða.  Á byggingartíma gæti gætt einhverrar truflunar vegna sprenginga og annarra athafna á framkvæmdasvæðinu og í næsta nágrenni.  Eftir að rekstur hefst verða áhrif á hljóðvist óveruleg nema í næsta nágrenni álversins.  Gildir það um álverið sjálft, hafnarveginn  og þann hluta hafnarinnar sem tengist álverinu. Ástand á íbúðarsvæðum í nágrenni þessara mannvirkja verður því innan marka reglugerðar."

Í frummatsskýrslu um álver á Bakka kemur fram á bls. 104 að hætta sé á rykmyndun á framkvæmdatíma vegna jarðvinnu og efnisflutninga og að brugðist verði við með viðeigandi mótvægisaðgerðum.

Varðandi loftmengun er vísað til svars við lið 5.1 og 5.3 að ofan og kafla 14.1 í frummatsskýrslu um álver á Bakka.

Áhrif á birtu og lykt er ekki hægt að meta á aðalskipulagsstigi og er vísað til mats á umhverfisáhrifum framkvæmda sbr. lög þar um.

Hilmar Dúi fulltrúi V-lista tekur undir þær athugasemdir Indriða að ekki sé hægt að sjá fyrir um áhrif álversins á lýðheilsu íbúa Norðurþings sem og íbúa í nágrenni áætlaðs álvers á Bakka.